Thứ Sáu, 23 tháng 12, 2016

Hermann Hesse - 1946


Hermann Hesse (2 tháng 7 năm 1877 – 9 tháng 8 năm 1962) – là nhà thơ, nhà văn, họa sĩ người Thụy Sĩ gốc Đức đoạt giải Nobel văn học năm 1946 “vì những tác phẩm đầy cảm hứng thể hiện các lý tưởng nhân đạo cổ điển và những phẩm chất cao của phong cách”. Những tác phẩm nổi tiếng nhất của ông bao gồm Demian, Steppenwolf, Siddhartha…  mỗi trong số đó thể hiện một sự tìm kiếm của cá nhân đối với tính xác thực, sự tự nhận thức và tâm linh. Tại thời điểm chuyển giao từ thập niên 1960 sang thập niên 1970, Hesse trở thành thần tượng của phong trào gọi là “tuổi trẻ nổi loạn” và là nhà văn châu Âu được đọc nhiều nhất tại Hoa Kỳ và Nhật Bản.  

Tiểu sử:
Hermann Hesse sinh ngày 02 tháng 7 năm 1877 tại Calw, Württemberg, Đế chế Đức. Cha mẹ mong muốn ông trở thành một nhà thần học nhưng sau khi học hết bậc phổ thông, Hesse đi làm nghề xuất bản, bán sách và hoạt động văn học.

Năm 1899 xuất bản tập thơ đầu tiên Những bài ca lãng mạn và viết một số bài phê bình những ít được chú ý. Tiểu thuyết Peter Camenzind (1904) là sự thành công mang tính nghề nghiệp đấu tiên. Từ đó, Hesse hoàn toàn cống hiến cho sự nghiệp sáng tác văn học, chủ yếu viết truyện vừa và truyện ngắn với những yếu tố mang tính tự thuật. Cũng trong năm 1904 Hesse kết hôn với cô Mari Bernouli người Thụy sĩ và chuyển đến Gaienhofen, một vùng hẻo lánh ở Bodensee.

Năm 1924 ông trở thành công dân Thụy Sĩ. Sau khi kết hôn lần thứ hai với ca sĩ Người Thụy Sĩ là Ruth Wenger và sau một khóa tâm lý trị liệu, ông xuất bản tiểu thuyết Sói đồng hoang (1927), một cuốn sách thuộc hàng best-seller. Tiểu thuyết Trò chơi với chuỗi hạt cườm (1943) như một bản tổng hợp toàn bộ sự nghiệp sáng tác của ông và nâng lên một tầm cao mới vấn đề về sự dung hòa đời sống tinh thần và thế tục. Thời kỳ đảng Quốc xã cầm quyền ở Đức, nhà văn sống “lưu vong” ngay trên quê hương mình. 


Hermann Hesse ra đi trong giấc ngủ vì bệnh xuất huyết não ngày 9 tháng 8 năm 1962. 

Tác phẩm:
Thơ:
Những bài ca lãng mạn (Romantische Lieder, 1899), thơ
Thơ (Gedichte, 1902), thơ
Trên đường (Unterwegs, 1911), thơ
Thơ của người họa sĩ (Gedichte des Malers, 1920), thơ
Thơ tuyển (Ausgewählte Gedichte, 1921), thơ
Khủng hoảng: Trích từ Nhật ký (Krisis : Ein Stück Tagebuch, 1928), thơ
Sự an ủi của đêm (Trost der Nacht, 1929), thơ
Thơ mới (Neue Gedichte, 1937), thơ
Thơ (Gedichte, 1942), thơ
Văn xuôi:
Peter Camenzind (Peter Camenzind, 1904), tiểu thuyết
Dưới bánh xe lăn (Unterm Rad, 1906), tiểu thuyết
Siddhartha (Siddhartha, 1920), tiểu thuyết
Sói đồng hoang (Der Steppenwolf, 1927), tiểu thuyết
Hành trình về Phương Đông (Die Morgenlandfahrt, 1932), tiểu thuyết
Trò chơi với chuỗi hạt cườm (Das Glasperlenspiel, 1943), tiểu thuyết



Một số bài thơ
 ĐÊM
(Die Nacht)

Đêm gần gũi và quyến rũ lạ cùng
Hai đứa hiểu nhau trong từng ý nghĩ
Chúng tôi sinh ra trong cùng xứ sở
Và coi nhau như những người anh em.

Sau đó nàng lấy tấm vải giăng ra
Và ôm lấy tôi với lòng tha thiết
Khẽ gật đầu, lên má tôi ve vuốt
Và hỏi tôi: anh đã sẵn sàng chưa?
1907

Die Nacht

Die nacht ist mir so nah bekannt,
Wir können unsre gedanken lesen,
Wir haben dasselbe vaterland,
Wir sind vorzeiten geshwister gewesen.

Und abermal um eine zeit
Da wird sie mich so ganz umfangen!
Sie nickt, sie streichelt meine wangen
Und fragt: bist du bereit ?


Ở NƠI ĐÓ
(Drüben)

Ở nơi đó, giữa những ngọn đồi
Giữa ánh sáng của mặt trăng tái nhợt
Trong bóng đêm muôn đời đang đứng khóc
Tuổi thanh xuân đã chết của tôi.

Ở nơi đó, giữa những ngọn đồi
Trên ngôi mộ của nữ hoàng đứng gác
Và thơ thẩn trong bóng đêm than khóc
Hồn của tình yêu đã chết của tôi.

Ở nơi đó, giữa những ngọn đồi
Ở nơi đó có ngôi đền lạnh lẽo
Một cơn gió không nhà đang tru tréo
Cầu nguyện cho thần thánh đã chết rồi.
1897

Drüben

Drüben überm Berge
Streut sein Licht der fahle Mond,
Dort in ewiger Mondesnacht
Meine tote Jugend wohnt.

Drüben überm Berge
Bei dem Grab der Königin
Geht verhärmt im Geisterschritt
Meine tote Liebe hin.

Drüben überm Berge,
Wo die kühlen Tempel sind,
Schluchzt vor meinen toten Göttern
Ein verirrt Gebet im Wind.
1897 


GIỜ NGHỈ VIỆC
(Feierabend)

Giờ nghỉ việc buổi chiều ra khu vườn
Ngồi trên ghế lắng nghe trong xa xăm
Giữa buổi chiều hoàng hôn đang dần tắt
Dàn đồng ca những dòng suối vang lên.

Dòng suy nghĩ trong tháng ngày mỏi mệt
Nối đuôi nhau trong lặng lẽ quay về
Nỗi khổ, niềm vui, hy vọng tái tê
Và thời tuổi trẻ… Đó là hạnh phúc.
1905

Feierabend

Das ist das Glück: am Feierabend müd
Im Bänklein sitzen und ins Weite lauschen,
Wo am Gebirg der Abendglast verglüht
Und ferne Ströme ihren Frieden rauschen.

Hinträumend wandelt in die alten Zeiten
Und scheu dein stillgewordner Wunsch zurück
Zu lang verglühten Träumen, Wonnen, Leiden
Und Jugendhoffnungen... Das war das Glück.
1905


TA LÀ MỘT NGÔI SAO
(Ich bin ein Stern)

Ta là một ngôi sao giữa trời xanh
Mảnh vỡ thiên đàng, coi thường thế giới
Đang cháy lên trong ngọn lửa của mình.

Ta là biển giữa con sóng về đêm
Biển thở than cho nỗi niềm gian khó
Làm lễ nghi cho lầm lỗi của mình.

Ta là kẻ bị đuổi khỏi trần gian
Kẻ lữ hành khổ đau và kiêu hãnh
Là ông vua vương quốc đã không còn.

Ta giống như niềm đam mê kín thầm
Nhà không lò, cuộc chiến không gươm giáo
Là nỗi đau không hợp với sức mình.
1896

Ich bin ein Stern am Firmament

Ich bin ein Stern am Firmament,
Der die Welt betrachtet, die Welt verachtet,
Und in der eignen Glut verbrennt.

Ich bin das Meer, das nächtens stürmt,
Das klagende Meer, das opferschwer
Zu alten Sünden neue türmt.

Ich bin von Eurer Welt verbannt
Vom Stolz erzogen, vom Stolz belogen,
Ich bin der König ohne Land.

Ich bin die stumme Leidenschaft,
Im Haus ohne Herd, im Krieg ohne Schwert,
Und krank an meiner eigen Kraft. 



RAVENNA
(Ich bin auch in Ravenna gewesen)

Tôi cũng từng đến thành phố Ravenna
Một thành phố nhỏ nhắn, thành phố chết
Có những di tích và những nhà thờ
Mà ta vẫn đọc trong nhiều cuốn sách.

Bạn đi bộ và nhìn xung quanh bạn
Những con dường ẩm ướt bởi cơn mưa
Và ở đó cả ngàn năm câm nín
Cỏ và rêu ở nơi đó có thừa.

Ôi tiếng vọng từ những khúc ca xưa
Không ai cười mà lắng nghe theo nó
Những con người trên những con phố cổ
Vẫn suy tư cho đến tận đêm khuya.
1902

Ich bin auch in Ravenna gewesen

Ich bin auch in Ravenna gewesen,
Ist eine kleine, tote Stadt,
Die Kirchen und viel Ruinen hat,
Man kann davon in den Büchern lesen.

Du gehst hindurch und schaust dich um,
Die Straßen sind so trüb und naß
Und sind so tausendjährig stumm,
Und überall wächst Moos und Gras!

Das ist wie alte Lieder sind,
Man hört sie an und keiner lacht,
Ein jeder lauscht und jeder sinnt
Hernach daran bis in die Nacht.

  

TẤT CẢ CÁI CHẾT

(Alle Tode)

Tất cả cái chết tôi đã chết rồi
Và lần nữa muốn chết từng cái chết
Chết bằng cái chết của đất trong cát
Chết bằng cái chết của gỗ trong cây
Bằng cái chết của chiếc lá mùa hè
Bằng cái chết của đá trên vách đá
Chết nghèo khổ, đẫm máu của con người.

Tôi muốn lần nữa sinh ra làm bông hoa
Muốn lần nữa sinh ra làm cây cỏ
Làm bướm, chim, hươu nai và cá
Và với mỗi hình thù như thế
Sẽ dựng lên nỗi buồn của tôi
Đến khổ đau trong bậc cuối
Đến đau khổ của con người.

Ô, vòng cung run rẩy kéo căng
Nỗi buồn điên cuồng giơ nắm đấm
Khi hai cực của cuộc sống
Muốn hòa mình!
Một lần nữa, một lần nữa, thường xuyên
Ngươi đuổi ta từ cái chết đến sinh
Đến bắt đầu của con đường đau khổ
Con đường mà Thượng Đế đã dành riêng.

Alle Tode

Alle Tode bin ich schon gestorben,
Alle Tode will ich wieder sterben,
Sterben den hölzernen Tod im Baum,
Sterben den steineren Tod im Berg,
Irdenen Tod im Sand,
Blätternen Tod im knisternden Sommergras
Und den armen, blutigen Menschentod.

Blume will ich wieder geboren werden,
Baum und Gras will ich wieder geboren werden,
Fisch und Hirsch, Vogel und Schmetterling.
Und aus jeder Gestalt
Wird mich Sehnsucht reißen die Stufen
Zu den letzten Leiden,
Zu den Leiden des Menschen hinan.

O zitternd gespannter Bogen,
Wenn der Sehnsucht rasende Faust
Beide Pole des Lebens
Zueinander zu biegen verlangt!
Oft noch und oftmals wieder
Wirst du mich jagen von Tod zu Geburt
Der Gestaltungen schmerzvolle Bahn,
Der Gestaltungen herrliche Bahn. 


TRONG SƯƠNG MÙ
(Im Nebel)

Thơ thẩn trong sương mù
Mỗi bụi cây, hòn đá
Không biết gì về nhau
Mọi thứ đều riêng lẻ.

Bạn từng có vô vàn
Khi đời còn ánh sáng
Giờ màn sương buông xuống
Chẳng còn ai xung quanh.

Quả thật, chẳng ai khôn
Không biết gì bóng tối
Khi quanh ta vây lấy
Và tách biệt bóng đêm.

Thơ thẩn trong sương mù
Đời vốn là đơn lẻ
Người không biết về nhau
Đều cô đơn vì thế.

Im Nebel

Seltsam, im Nebel zu wandern! 
Einsam ist jeder Busch und Stein 
Kein Baum sieht den andern, 
Jeder ist allein.

Voll von Freunden war mir die Welt, 
Als noch mein Leben Licht war; 
Nun, da der Nebel faellt, 
Ist keiner mehr sichtbar.

Wahrlich, keiner ist weise, 
Der nicht das Dunkel kennt, 
Das unentrinnbar und leise 
Von allem ihn trennt.

Seltsam, im Nebel zu wandern! 
Leben ist Einsamsein. 
Kein Mensch kennt den andern, 
Jeder ist allein.


NGÀY TĨNH LẶNG
 (Stiller Tag)

Giá được dạo chơi dưới ánh mặt trời
Trên đường phố chạm vào vai ai đấy
Ăn một bữa ăn no ở một nơi
Và suy nghĩ về một tình yêu mới!

Nhưng nếu như những điều này không thấy
Thì vẫn còn nhiều thứ để ước mơ
Nghe Chopin, Mozart, Bach, Schubert
Rồi thưởng thức hoa và thơ ca vậy.

Và nếu đời không cho tôi tình cảm
Thì tôi cầu Chúa cho số phận này
Cái ánh sáng dễ thương và bí ẩn
Sẽ vẫn còn sống mãi ở trong tôi.

Stiller Tag

Schoen waer’s, noch einmal in die Welt zu reisen,
Noch einmal zu flanieren in den Gassen,
Noch einmal die richtige Mahlzeit speisen,
Noch einmal zur Liebe sich locken lassen!

Doch kaeme alles dieses auch nicht wieder,
Mir ist noch immer vielerlei geblieben:
Mozart und Bach, Chopin und Schubert lieder,
Blumen betrachten, traeumen, Dichter lieben.

Erlischt auch dieses zarte Glueck der Sinne,
So bitt ich Gott, dass ich mein welkes Leben
In seines Wesens Urlicht mag ergeben
Und nie vergesse: mir auch wohnt er inne.



BỞI VÌ ANH YÊU EM
(Weil ich dich liebe.. )

Bởi vì anh yêu em trong đêm tối
Đến bên em, anh cuồng dại thì thầm
Và để em không bao giờ quên nổi
Anh giữ hồn em cùng với hồn anh.

Tâm hồn em, muôn đời anh gìn giữ
Dù khổ đau hay vui sướng ngập tràn
Tình của anh cháy bừng trong hoang dã
Chẳng thiên thần nào cứu rỗi được em.

Weil ich dich liebe…

Weil ich dich liebe, bin ich des Nachts
So wild und flüsternd zu dir gekommen,
Und dass du mich nimmer vergessen kannst,
Hab ich deine Seele mitgenommen.

Sie ist nun bei mir und gehört mir ganz
Im Guten und auch im Bösen;
Von meiner wilden, brennenden Liebe
Kann dich kein Engel erlösen. 


TÌNH CA (1)
(Liebeslied (1) - Ich bin der Hirsch und du das Reh)

Anh là hươu, còn em là nai
Em là chim, còn anh là cây
Em là mặt trời, anh là tuyết trắng
Em là ngày, anh là giấc mộng say.

Từ đôi môi ngủ trong đêm anh gửi
Con chim vàng sẽ bay đến bên em
Giọng yêu thương, đôi cánh màu sặc sỡ
Chim hót cho em câu hát yêu thương
Một bài ca của tình anh chan chứa.

Liebeslied

Ich bin der Hirsch und du das Reh, 
Der Vogel du und ich der Baum, 
Die Sonne du und ich der Schnee, 
Du bist der Tag und ich der Traum.

Nachts aus meinem schlafenden Mund 
Fliegt ein Goldvogel zu dir, 
Hell ist seine Stimme, sein Flügel bunt, 
Der singt dir das Lied voll der Liebe, 
Der singt dir das Lied von mir.


NGÀY MÙA ĐÔNG
(Wintertag)

Ôi ánh sáng mới tuyệt vời làm sao
Ngày hôm nay sáng ngời trong ánh tuyết
Từ xa xa một màu hồng sáng rực
Nhưng mùa hè thì có phải hè đâu.

Ôi chân dung xa vắng của cô dâu
Thơ của tôi về em còn hát mãi
Ôi ngọn lửa tình bạn bè rực cháy
Nhưng tình yêu thì có phải tình đâu.

Ánh trăng của tình bè bạn sáng lên
Tôi sẽ còn thơ thẩn lâu trong tuyết
Cho đến khi trên núi đồi, hồ nước
Ngọn lửa tình yêu mùa hạ cháy bừng.

Wintertag

O wie schoen das Licht
heut im Schnee verblueht,
o wie zart die rosige Ferne glueht! -
Aber Sommer, Sommer ist es nicht .

Du, zu der mein Lied allstuendlich spricht .
Ferne Brautgestalt,
O wie zart mir deine Freundschaft strahlt! -
Aber Liebe, Liebe ist es nicht .

Lang muss Mondschein der Freundschaft bluehn,
lange muss ich stehn im Schnee,
bis einst du und Himmel, Berg und See
tief im Sommerbrand der Liebe gluehn . 


HUÝT GIÓ
(Pfeifen – Klavier und Geige, die ich wahrlich schätze) 

Piano và violon – tôi quí những thứ này
Nhưng để học thì thời gian không đủ
Trong cái cuộc đời lăng xăng đủ thứ
Tôi chỉ cần biết huýt gió mà thôi.

Và quả thực, tôi chưa phải bậc thầy
Nghệ thuật dài lâu, cuộc đời ngắn ngủi
Thương cho ai không biết cách huýt gió
Riêng việc này thì tôi quả là may.

Môn nghệ thuật này tôi thấy lên tay
Tôi tiến bộ từng ngày trông thấy rõ
Đến một ngày, trước cuộc đời gian khó
Tôi huýt gió lên, và thế, kệ thây đời!

Pfeifen 

Klavier und Geige, die ich wahrlich schätze,    
Ich konnte mich mit ihnen kaum befassen;  
Mir hat bis jetzt des Lebens rasche Hetze       
Nur zu der Kunst des Pfeifens Zeit gelassen.    

Zwar darf ich mich noch keinen Meister nennen, 
Lang ist die Kunst und kurz ist unser Leben. 
Doch alle, die des Pfeifens Kunst nicht kennen, 
Bedaure ich. Mir hat sie viel gegeben. 

Drum hab ich längst mir innigst vorgenommen, 
In dieser Kunst von Grad zu Grad zu reifen, 
Und hoffe endlich noch dahin zu kommen, 
Auf mich, auf euch, auf alle Welt zu pfeifen. 

1927  

Xem thêm:




Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét